Blog

PMS: Hormonenhel of zelfsabotage?

PMS: HORMONENHEL OF ZELFSABOTAGE?

Afgelopen tijd dacht ik dat ik best wel goed bezig was. Het lukte me steeds vaker om helpende gedachten en overtuigingen te formuleren en me veel vaker rustig, ontspannen en ja, zelfs gelukkig te voelen!
Maar die ene week per maand was het to-taal anders.

Ik voel me huilerig, down en ben onaardig tegen Martijn. Niets kan hij goed doen. Niets kan ik goed doen. Want ik probeer het wel, helpende gedachten formuleren en bedenken dat wat ik denk, voel en doe op dat moment niet bevorderlijk is voor mijn energieniveau. Maar het zware, zwarte gevoel is zó intens, zo allesoverheersend en verlammend, dat ik er toch telkens aan toe geef. Waardoor het steeds erger wordt…

Geen happy clappy succesverhaal
Nee, mijn verhaal is geen happy clappy successtory van hoe het vroeger verschrikkelijk was en nu alleen maar vrolijkheid en geluk. Omdat dat gewoonweg niet kan. Don’t shoot the messenger, maar: zo werkt het leven niet. Stomme en onverwachte dingen gebeuren. Er is ziekte, er is oorlog, er is dood. Er is ongeluk, crisis en kritiek. Er zijn hormonen, huilbuien en diepzwarte rotdagen. Ze horen erbij, zijn er altijd geweest en zullen er altijd zijn. Maar ik weet ook wel: die dagen gaan altijd weer over. AL-TIJD! Nee, ik heb geen invloed op de omstandigheden, op ziekte, dood en hormonen. Maar ik heb wél invloed op mijn gedachten daarover. Ik hoef het niet erger te maken dan het is. Ik hoef niet te zwelgen in mijn eigen ellende en ik heb wel degelijk invloed op de duur en de intensiteit van die inktzwarte periodes. Het is hard werken en vergt radicale eerlijkheid tegenover jezelf, maar het kan wél!

Ik heb soms nog steeds dagen dat ik niet lekker in m’n vel zit en even geen raad met mezelf weet. Dagen dat zelfs vrij eten niet meer lukt, ik niet beweeg, niets wil voelen, veel te veel chocola en pizza eet en me daar ook nog eens schuldig over voel. Op die dagen kan ik voor mijn gevoel mijn e-book en al mijn plannen voor mijn bedrijf beter door de shredder gooien. Want het wordt toch nooit wat. Mijn monster, mijn innerlijke criticus is op z’n scherpst aanwezig:

“Ja hoor Annika, als je andere mensen wilt helpen kun je zelf toch niet zo diep in de shit zitten?! Haha, ze moesten eens weten…VRIJ eten, voelen en leven bestáát helemaal niet, moet je eens kijken naar jezelf! Je bent een loser. Je bent een hopeloos geval. Je wilde toch elke dag gaan mediteren? Elke dag even naar buiten en bewegen? Elke dag vrij en ontspannen eten? HAHAHA, jij kunt dat helemaal niet. Je verdient het niet om gelukkig te zijn. Je kunt echt he-le-maal niets, kijk nou eens naar jezelf! En je zit nog steeds op de bank. Nog stee-heeds. Ik zei toch dat je lui bent. Je kunt echt helemaal niets, he?!”

Kei-en keihard is monster. Meedogenloos kan ie z’n gang gaan en sleurt ie me mee de afgrond in. Of toch niet…?

Pure, gifgroene zelfsabotage
Nee, natuurlijk niet! Het duurde even voordat ik dat ging inzien, want de overtuigingen zaten diep vast geworteld en werden zeker ook gevoed door onze hele cultuur met de vele horrorverhalen over PMS en PMDD. Je bent nu eenmaal overgeleverd aan je hormonen. Het is ‘normaal’ dat je een week per maand niet te genieten bent. En als je het echt niet meer trekt, dan ga je naar de huisarts. Die je de pil voorschrijft. Of antidepressiva. Een pil, een cure.

Nee, nee en nog eens nee! Ik weet heel zeker dat ik dat niet meer wil, niet meer. Nooit meer. Ik wil vrij zijn, voelen wat ik voel, ook al is het soms niet leuk. Alles beter dan verdoven en niet echt mezelf zijn. Maar ja, op deze manier ben ik óók niet echt mezelf. Het roer moest om. Dus ik ging op onderzoek uit: wat gebeurde er nu precies elke maand? Wat dacht, voelde en deed ik? De hormonen en de megadiepzwarte gevoelens die de PMS met zich meebrengt, brachten me elke keer weer volledig van mijn stuk en waren niet goed voor mijn relatie. Maar hoe kwam dat nu precies? Is het echt waar dat het enkel kwam door de hormonen? Of is dat slechts wat ik ben gaan geloven? Zou ik ook deze overtuiging kunnen ombuigen? Want ik weet inmiddels dat eigenlijk alles wat ik denk en geloof per definitie niet waar is. Ik kan het op z’n minst nooit zeker weten, dat het klopt. Het ís niet zo dat ik elke maand overgeleverd ben aan mijn hormonen en/ of dat ik daar iets tegen zou moeten doen. Dat is iets wat ik ben gaan geloven, en met mij vele anderen. En als ik dat geloof, dan voel ik me elke maand alleen nog maar slechter en slechter. Want als je er niets aan kunt doen en er geen controle over hebt, ben je wel heel erg zielig en tegelijkertijd vogelvrij. Dan zet je partner zich de week ervoor al schrap voor wat er komen gaat. Of dan moet je er gewoon maar ‘mee leren leven’. Dan kun je maar beter de pijn onderdrukken, verdoven, medicatie zoeken. Dat geloofde ik allemaal. Logisch dus dat ik me werkelijk een slachtoffer voelde van de hormonen. Dat ik ging googlen naar oplossingen, om al die rotgevoelens te onderdrukken. Ik kon het niet meer aan, al die depressiviteit. Ik zwolg in het slachtofferschap. Bleef op de bank hangen, huilend, wanhopig. Er kwam niets uit mijn handen. Ik gaf de hormonen de schuld van alle chagrijn tegen Martijn. Want: ik kon er niets aan doen. Het komt allemaal door de hormonen. Dacht ik. Geloofde ik. En doordat ik dat dacht en geloofde, kon monster inderdaad meedogenloos zijn gang gaan. Omdat ik dat liet gebeuren! Logisch, want ik voelde me rot, mijn weerstand was laag en natuurlijk hebben hormonen daar invloed op. Het zal gerust zo zijn dat de schommelingen in mijn hormonen een serotoninetekort in mijn hersenen veroorzaken, waardoor oude patronen, oude pijn en ondoordringbare belemmerende overtuigingen veel dichter aan de oppervlakte kwamen dan normaal. Maar (en dit zou ik wel van de daken willen schreeuwen!): je hebt er wel degelijk zelf invloed op! Je hebt geen invloed op je hormonen en de nare gevoelens die ze kunnen veroorzaken. Maar je hebt wel invloed op wat je daar vervolgens mee doet. Dat besef is meer helend dan welk pilletje dan ook…

Langzaam maar zeker ging ik inzien hoe het werkte en waarom ik zo veel last had van die hormonen. Want elke maand weer wist ik echt wel ergens diep vanbinnen dat het altijd weer over gaat. Waarom durfde ik daar dan niet op te vertrouwen? Waarom werd ik op die momenten uitzinnig van woede van het idee dat ik zelf invloed zou hebben? Waarom lukte het me niet om dan te mediteren, boeken te lezen of iets anders te doen om in een hogere energie te komen? Heel simpel: het leverde me iets op! Iets in mij wil namelijk helemaal niet dat ik me beter ga voelen op dat moment. Iets zelfdestructiefs in mij vindt het best wel prettig om me zo rot te voelen en slachtoffer te zijn van de omstandigheden. Iets in mij vindt het best lekker om net zo lang naar tegen Martijn te doen totdat ie me wegduwt. En dat ‘iets’ komt me maar al te bekend voor. Het is precies hetzelfde monster dat me jarenlang gevangenhield in depressie, angst en dwang. Het is vertrouwd, dat ken ik. Dat mensen weggaan, me verachten en boos op me zijn. Het is bekend terrein en ik weet hoe ik ermee om moet gaan: (niet) eten, verdoven en geloven dat de hele wereld tegen me is. Dat deed ik vroeger óók altijd, in welke week van mijn cyclus ik me ook bevond.  Bovendien: als ik zo diep gezonken ben en mezelf zo naar beneden praat, dan hoef ik helemaal niets. Het is alsof ik alleen vanuit die depressieve slachtoffertoestand mezelf een vrijbrief kan geven om alle verantwoordelijkheid op te geven. Ik hoef me niet te verantwoorden voor wat ik doe of laat en voor wat ik zeg, want ik kan er niets aan doen. Ik ben ziek, het zijn de hormonen. Ik hoef niet te werken, ik hoef niets in huis te doen, ik hoef niet vrij te eten, ik hoef niet naar buiten te gaan, ik hoef niet lief te doen tegen Martijn, ik hoef geen sorry te zeggen, ik hoef niets, want ik kan toch niets en ik ben toch waardeloos.

Het is pure, gifgroene zelfsabotage. Want ook in die donkerste momenten van wanhoop, weet ik ergens dondersgoed dat ik helemaal goed ben en überhaupt helemaal niets hoef. Niet als ik me goed voel, niet als ik me slecht voel. Ik hoef me niet eerst onwijs down te voelen om even niets te doen. Ik hoef geen verklaring te hebben voor als ik me even niet goed voel (die stomme hormonen!). Alles is immers al goed! Het kost heel veel kracht en moed om juist in die meest zwarte momenten te kunnen ervaren dat alles al goed is. Het is zo lekker makkelijk om te zwelgen in zelfmedelijden en pijn, want dat is bekend, dat is vertrouwd en dan hoef je geen verantwoordelijkheid te nemen. Het vergt radicale eerlijkheid naar jezelf. Een liefdevolle schop onder je kont, een tegengeluid diep vanbinnen dat zegt:

“Kom op Annika, hou eens op met dat zielige gedoe! Ja, je mag je best rot voelen, maar al deze gedachten zijn grote BULLSHIT. En dat weet je dondersgoed. Als je hiermee doorgaat, krijg je wat je altijd kreeg. Kom op, je weet best beter, je bent al goed. Je bent perfect. Je bent genoeg. Je hoeft niets te doen, maar je mag wel stoppen met deze zelfsabotage. Liefdevol stoppen met zelfsabotage en liefdevol beginnen met gokken. Doen wat je spannend vindt, maar waarvan je weet dat het helpt. Je kwetsbaarheid tonen aan Martijn, vertellen wat je diep vanbinnen voelt. Een hele zak chocola opeten bij een serie, zonder schuldgevoel. Een vriendin opbellen waarvan je weet dat het je zal opbeuren. Een filmpje aanzetten waarvan je weet dat je er inspiratie van krijgt. Hoppa, een liefdevolle schop onder je kont. Die had je nodig. Hier trappen we niet meer in, weet je nog?”

Dus, dat is wat ik deed. Met vallen en opstaan, want ook hier geldt: juist imperfectie is perfect. Natuurlijk lukt dit me niet altijd meteen en soms lukt het even helemaal niet. En dat maakt ook helemaal niet uit, het is gewoon zoals het is en dat is precies goed. Als ik op zo’n moment even volledig kan ontspannen in wat er is, dat niets hoeft en dat alles al goed is, dan wordt het ineens zoveel makkelijker. Dan stopt die strijd in mijn hoofd en gaat monster kalm en mak in z’n mandje liggen. Dan ‘mag’ ik ineens gewoon onder een deken met een plak chocola urenlang netflixen. Dan ‘mag’ ik een dag (of twee, of hoeveel dan ook) in pyjama blijven en eten bestellen. En het wonderlijk logische gevolg daarvan is natuurlijk dat dat dan ineens helemaal niet zo lang nodig is. Vele malen minder lang in ieder geval dan de donkere PMS-periodes die steeds langer duurden. Als ik dan een paar uur lang in volledige ontspanning en acceptatie heb liggen netflixen, heb ik ineens inspiratie om een stukje te typen voor mijn e-book. Of ineens heb ik de geest en ga ik iets leuks doen. Buiten, erop uit! Terwijl ik een paar uur daarvoor met geen enkele mogelijkheid kon voorstellen dat ik de energie zou hebben om me aan te kleden.

Uiteindelijk is het toch weer net zo als met vrij eten en alle andere dingen in het leven: wanneer je volledig ontspannen kunt zijn met wat er is, als je in het moment kunt voelen dat werkelijk alles mag, dan wordt het zóveel sneller, vaker en makkelijker weer licht! En zo niet, dan word je op een gegeven moment vanzelf weer ongesteld. Na eb komt altijd vloed. Voor mij. Voor jou. Voor iedereen. Altijd.
Dus trek die bikini alvast maar aan!

Dit is een (iets aangepast) stukje uit mijn e-book. Smaakt het naar meer? Het e-book bestel je hier.